„go. Zgodnie jednak ze swoim systemem panteistycznym twierdzili oni, że wszechświat jest dobry, piękny, doskonały i celowo urządzony. Nieszczęście — np. choroba — jest tylko wtedy, gdy mu się człowiek podda! Dla prawdziwego mędrca choroba nie jest nieszczęściem; może nawet być zdarzeniem najzupełniej pomyślnym i w całości świata celowym, np. dla ćwiczenia i poprawy sił moralnych. To starożytne twierdzenie jest obecnie nie tylko podstawą psychoterapii, ale i najistotniejszym elementem samoobrony człowieka przed chorobą i jej skutkami. W warunkach dalekich od równowagi społecznej i w ogóle od człowieczeństwa, nawet dobrowolna śmierć świętego Maksymiliana Kolbe okazała się szczęśliwa nie tylko dla uratowanego skazańca.
Powyższe przypomnienia uświadamiają odległe historycznie poglądy na źródła choroby i ludzkie wobec niej postawy, pokazują znany już w starożytności ich zakres — od atomów do reakcji psychicznych i emocjonalnych.
Współcześnie chorobą można zdefiniować jako dynamiczną reakcją ustroju na działanie czynnika chorobotwórczego. Jest to zaburzenie naturalnego, fizjologicznego współdziałania struktur wewnątrzkomórkowych (subkomórkowych, komórkowych, tkankowych, narządowych i systemowych), doprowadzające do zmian czynnościowych ilub organicznych w całym ustroju. Ustrój w ujęciu medycznej termodynamiki zostaje wyprowadzony ze swojego dynamicznego stanu stacjonarnego (steady state) na swej gałęzi termodynamicznej w możliwe dla niego stany bliskie i dalekie od stanu wyjściowego.“(6)